Σκηνικό γεωπολιτικού εκβιασμού: Ο Trump απειλεί να «παγώσει» την Ουκρανία για τα Στενά του Hormuz
Σε μια εξέλιξη που προκαλεί σοκ και έντονη ανησυχία στα διεθνή κέντρα αποφάσεων, ο Donald Trump φέρεται να προχώρησε σε μια πρωτοφανή απειλή προς τους Ευρωπαίους συμμάχους: να διακόψει τη στρατιωτική στήριξη προς την Ουκρανία, εάν δεν ευθυγραμμιστούν άμεσα με τα αμερικανικά σχέδια για την επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz.
Σύμφωνα με πληροφορίες από ανώτατες πηγές που είχαν γνώση των συνομιλιών, ο Αμερικανός πρόεδρος επιδίωξε να εξαναγκάσει το ΝΑΤΟ σε στρατιωτική εμπλοκή στον Περσικό Κόλπο, απαιτώντας τη συγκρότηση μιας «συμμαχίας των προθύμων» για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας σε ένα από τα πλέον κρίσιμα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη.
Τα Στενά του Hormuz έχουν ουσιαστικά παραλύσει μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης, όταν ΗΠΑ και Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, οδηγώντας την Τεχεράνη σε αντίποινα που «έπνιξαν» τη διέλευση περίπου του 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Οι συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία είναι ήδη ορατές, με την ενεργειακή αστάθεια να εντείνεται επικίνδυνα.
Ωστόσο, η απαίτηση του Trump να εμπλακούν ευρωπαϊκά ναυτικά αντιμετώπισε σθεναρή αντίσταση.
Πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες απέρριψαν το αίτημα, επισημαίνοντας ότι κάτι τέτοιο είναι πρακτικά αδύνατο εν μέσω ενεργού σύγκρουσης, ενώ δεν έλειψαν και οι φωνές που υπογράμμισαν με νόημα: «δεν είναι δικός μας πόλεμος».
Η απάντηση του Trump, σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους, ήταν εκρηκτική: απείλησε να διακόψει τη χρηματοδότηση και τις αποστολές όπλων μέσω του μηχανισμού Purl – της βασικής πρωτοβουλίας του ΝΑΤΟ για τον εξοπλισμό της Ουκρανίας, η οποία στηρίζεται κυρίως σε ευρωπαϊκά κονδύλια αλλά σε αμερικανικά αποθέματα.
Kλίμα πανικού
Το κλίμα πανικού που δημιουργήθηκε οδήγησε σε κατεπείγουσες διπλωματικές κινήσεις.
Υπό την πίεση του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Mark Rutte, μεγάλες δυνάμεις της Συμμαχίας –Γαλλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο– εξέδωσαν στις 19 Μαρτίου μια βιαστικά διαμορφωμένη κοινή δήλωση, δηλώνοντας «ετοιμότητα να συμβάλουν σε προσπάθειες για την ασφαλή διέλευση από τα Στενά».
Παρασκηνιακά, η κατάσταση ήταν εκρηκτική.
Όπως αποκάλυψε αξιωματούχος, ο Rutte προειδοποίησε τους Ευρωπαίους ότι ο Trump ήταν «ιδιαίτερα εκνευρισμένος» – ακόμη και «υστερικός» – λόγω της άρνησής τους να εμπλακούν.
Οι συνεχείς τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον ίδιο τον Trump και τον υπουργό Εξωτερικών Marco Rubio επιβεβαιώνουν το μέγεθος της κρίσης.
Παρά τις διαψεύσεις περί άμεσης διακοπής της βοήθειας προς την Ουκρανία, η απειλή παραμένει στο τραπέζι.
Ο Rubio ξεκαθάρισε ότι προς το παρόν δεν έχει υπάρξει εκτροπή στρατιωτικών πόρων, αλλά άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής ανακατεύθυνσης όπλων προς κάλυψη αμερικανικών αναγκών.
Την ίδια στιγμή, ο Trump εντείνει τη ρητορική του, κατηγορώντας ευθέως τους Ευρωπαίους συμμάχους για αδράνεια: «Εμείς προστατεύουμε το ΝΑΤΟ από τη Ρωσία, αλλά αυτοί δεν είναι εκεί για εμάς. Είναι γελοίο», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η δήλωσή του ότι εξετάζει «απολύτως» το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, ένα σενάριο που –αν υλοποιηθεί– θα προκαλέσει γεωπολιτικό σεισμό άνευ προηγουμένου.
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, ο Βρετανός πρωθυπουργός Keir Starmer επιχειρεί να κερδίσει χρόνο, ανακοινώνοντας νέες συνομιλίες μεταξύ 35 χωρών για τον σχηματισμό δύναμης που θα επέμβει στα Στενά – αλλά μόνο «μετά τη λήξη των εχθροπραξιών».
Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει πιο ζοφερή: η Μέση Ανατολή φλέγεται, η Ουκρανία κινδυνεύει να μετατραπεί σε διαπραγματευτικό χαρτί και η συνοχή του ΝΑΤΟ δοκιμάζεται όσο ποτέ άλλοτε.
Οι ισορροπίες μοιάζουν πλέον εύθραυστες, με τον κίνδυνο μιας γενικευμένης κρίσης να πλησιάζει επικίνδυνα.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με πληροφορίες από ανώτατες πηγές που είχαν γνώση των συνομιλιών, ο Αμερικανός πρόεδρος επιδίωξε να εξαναγκάσει το ΝΑΤΟ σε στρατιωτική εμπλοκή στον Περσικό Κόλπο, απαιτώντας τη συγκρότηση μιας «συμμαχίας των προθύμων» για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας σε ένα από τα πλέον κρίσιμα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη.
Τα Στενά του Hormuz έχουν ουσιαστικά παραλύσει μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης, όταν ΗΠΑ και Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, οδηγώντας την Τεχεράνη σε αντίποινα που «έπνιξαν» τη διέλευση περίπου του 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Οι συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία είναι ήδη ορατές, με την ενεργειακή αστάθεια να εντείνεται επικίνδυνα.
Ωστόσο, η απαίτηση του Trump να εμπλακούν ευρωπαϊκά ναυτικά αντιμετώπισε σθεναρή αντίσταση.
Πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες απέρριψαν το αίτημα, επισημαίνοντας ότι κάτι τέτοιο είναι πρακτικά αδύνατο εν μέσω ενεργού σύγκρουσης, ενώ δεν έλειψαν και οι φωνές που υπογράμμισαν με νόημα: «δεν είναι δικός μας πόλεμος».
Η απάντηση του Trump, σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους, ήταν εκρηκτική: απείλησε να διακόψει τη χρηματοδότηση και τις αποστολές όπλων μέσω του μηχανισμού Purl – της βασικής πρωτοβουλίας του ΝΑΤΟ για τον εξοπλισμό της Ουκρανίας, η οποία στηρίζεται κυρίως σε ευρωπαϊκά κονδύλια αλλά σε αμερικανικά αποθέματα.
Kλίμα πανικού
Το κλίμα πανικού που δημιουργήθηκε οδήγησε σε κατεπείγουσες διπλωματικές κινήσεις.
Υπό την πίεση του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Mark Rutte, μεγάλες δυνάμεις της Συμμαχίας –Γαλλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο– εξέδωσαν στις 19 Μαρτίου μια βιαστικά διαμορφωμένη κοινή δήλωση, δηλώνοντας «ετοιμότητα να συμβάλουν σε προσπάθειες για την ασφαλή διέλευση από τα Στενά».
Παρασκηνιακά, η κατάσταση ήταν εκρηκτική.
Όπως αποκάλυψε αξιωματούχος, ο Rutte προειδοποίησε τους Ευρωπαίους ότι ο Trump ήταν «ιδιαίτερα εκνευρισμένος» – ακόμη και «υστερικός» – λόγω της άρνησής τους να εμπλακούν.
Οι συνεχείς τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον ίδιο τον Trump και τον υπουργό Εξωτερικών Marco Rubio επιβεβαιώνουν το μέγεθος της κρίσης.
Παρά τις διαψεύσεις περί άμεσης διακοπής της βοήθειας προς την Ουκρανία, η απειλή παραμένει στο τραπέζι.
Ο Rubio ξεκαθάρισε ότι προς το παρόν δεν έχει υπάρξει εκτροπή στρατιωτικών πόρων, αλλά άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής ανακατεύθυνσης όπλων προς κάλυψη αμερικανικών αναγκών.
Την ίδια στιγμή, ο Trump εντείνει τη ρητορική του, κατηγορώντας ευθέως τους Ευρωπαίους συμμάχους για αδράνεια: «Εμείς προστατεύουμε το ΝΑΤΟ από τη Ρωσία, αλλά αυτοί δεν είναι εκεί για εμάς. Είναι γελοίο», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η δήλωσή του ότι εξετάζει «απολύτως» το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, ένα σενάριο που –αν υλοποιηθεί– θα προκαλέσει γεωπολιτικό σεισμό άνευ προηγουμένου.
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, ο Βρετανός πρωθυπουργός Keir Starmer επιχειρεί να κερδίσει χρόνο, ανακοινώνοντας νέες συνομιλίες μεταξύ 35 χωρών για τον σχηματισμό δύναμης που θα επέμβει στα Στενά – αλλά μόνο «μετά τη λήξη των εχθροπραξιών».
Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει πιο ζοφερή: η Μέση Ανατολή φλέγεται, η Ουκρανία κινδυνεύει να μετατραπεί σε διαπραγματευτικό χαρτί και η συνοχή του ΝΑΤΟ δοκιμάζεται όσο ποτέ άλλοτε.
Οι ισορροπίες μοιάζουν πλέον εύθραυστες, με τον κίνδυνο μιας γενικευμένης κρίσης να πλησιάζει επικίνδυνα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών